ส่วนประกอบของสี
สีเป็นของเหลวข้นที่เกิดขึ้นจาก ส่วนผสมของสิ่งต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ ที่ผสมกันจนเป็นเนื้อเดียว กันโดยปกติก่อนการใช้สีจะมีการผสมทินเนอร์ลงไป เพื่อปรับความหนืดของสีให้เหมาะสมแก่การใช้งาน
PIGMENT (ผงสี) เป็นผงที่ทำให้เกิดสีสัน
RESIN (ตัวกาว) เป็นตัวที่ทำให้เกิดความเงางาม ความแข็งของฟิล์มสี การติดแน่นของสี และความทนทานของสี
SOLVENT ( ตัวทำละลาย ) ทำหน้าที่ละลายตัวกาว และ ช่วยให้ผงสี และ ตัวกาว ผสมกัน ได้ง่ายขึ้น
ADDITIVE ( ตัวเติมแต่ง ) เป็นสารที่ช่วยให้สี และ ผิวสีที่พ่นมีคุณภาพดีขึ้น
THINNER เป็นตัวปรับความหนืดของสีให้เหมาะสมแก่การใช้งาน ( ทินเนอร์ )
ตัวทำละลายและทินเนอร์ ตัวทำละลาย คือ สารที่มีคุณสมบัติในการละลายกาว โดยทั่วไปจะใช้ในส่วนผสมที่ผสมอยู่กับสี
ส่วนทินเนอร์ นิยมใช้ในการปรับความหนืดของสี คือ ส่วนผสมของตัวทำละลาย
วิธีการจำแนกตัวทำละลาย
วิธีการจำแนกตัวทำละลาย ทำได้โดยการจำแนก..โดยการอาศัยจุดเดือดและโครงสร้างทางเคมี
การจำแนกโดยอาศัยจุดเดือด
ตัวทำละลายจุดเดือดต่ำ จุดเดือดต่ำกว่า 100 องศาเซลเซียส
ได้แก่.......... - ACETONE
- ETHYL ACETATE
- ISOPEROPYL ALCOHOL
และ - METHYL ETHYL KETONE เป็นต้น.
ตัวทำละลายจุดเดือดปานกลาง จุดเดือด 100 - 150 องศาเซลเซียส
ได้แก่... - TOLUENE
- XYLENE
- BUTYL ALCOHOL เป็นต้น.
ตัวทำละลายจุดเดือดสูง จุดเดือด 150 องศาเซลเซียส ขึ้นไป
ได้แก่... - BUTYL CELLOSOLVE
- BUTYL CELLOSOLVE ACETATE เป็นต้น.
ทินเนอร์เป็นสารผสมของตัวทำละลายหลายชนิด ใช้ในการปรับความหนืดของสีให้เจือจางพอเหมาะแก่การใช้งาน เป็นสิ่งจำเป็นที่จะขาดเสียไม่ได้ในการพ่นสี ชนิดและส่วนผสมของ ตัวทำละลายต่าง ๆ ในทินเนอร์จะเป็นตัว กำหนดอัตราเร็วในการระเหย และ ความสามารถในการทำละลายของทินเนอร์นั้น การเลือกใช้ทินเนอร์นั้นจะขึ้นอยู่กับการกำหนดของสีแต่ละชนิด โดยต้อง ทำความเข้าใจเป็นอย่างดี ถึงรูปร่างวัตถุที่จะพ่นสี อุณหภูมิ และ อุปกรณ์เครื่องจักรที่ใช้ในการพ่นสี เป็นต้น
ตัวอย่างของทินเนอร์ที่สำคัญ
ใช้กับแลคเกอร์
- TOLUENE
- ETHYL ACETATE
- ISOPROPYL ALCOHOL
- METHYL ETHYL KETONE
- BUTYL CELLOSOLVE
ใช้กับACRYLIC URETHANE
- XYLENE
- TOLUENE
- ETHYL ACETATE
- CELLOSOLVE ACETATE
ใช้กับ THERMOSETTING ACRYLIC
- XYLENE
- TOLUENE
- ETHYL ACETATE
- BUTYL ALCOHOL
- BUTYL CELLOSOLVE
กลไกการแห้งตัวของสี การแห้งตัวโดยการระเหยตัวของตัวทำละลาย การแห้งตัวโดยการระเหยตัวของตัวทำละลาย แบบนี้ตัวทำละลายที่ผิวพ่นจะระเหยออกไปจากผิวพ่น จะไม่เกิด POLYMERIZATION ของโมเลกุล ของ RESIN แต่จะละลายถ้าเช็ดด้วยทินเนอร์ โดยทั่วไป เป็น การแห้งตัวของสีพวกแลคเกอร์
การแห้งตัวโดยปฏิกิริยา THERMALPOLYMERIZATION เมื่อให้ความร้อน ( โดยทั่วไปประมาณ 120 องศาเซลเซียส ขึ้นไป ) จะทำให้เกิด POLYMERIZATION ขึ้นกับโมเลกุลของ RESIN ทำให้เกิดการสร้างตาข่ายแบบละเอียดขึ้นทำให้ผิวพ่นมีคุณสมบัติ ดี และ เมื่อการแห้งตัวเสร็จสิ้นสมบูรณ์ ก็จะได้ตาข่ายที่สมบูรณ์ ทำให้ไม่สามารถละลายออกได้ด้วยทินเนอร์ ( การพ่นสีรถใหม่โดยทั่วไปจะใช้วิธีนี้ )
การแห้งตัวโดยปฏิกิริยา POLYMERIZATION ของ 2 SOLUTION เมื่อสีกับ HARDENER ถูกผสมอยู่ด้วยกันจะเกิดปฏิกิริยา POLYMERIZATION ของ RESIN เกิดตาข่ายขึ้นแม้ในอุณภูมิปรกติ แต่ถ้าอุณภูมิสูงขึ้น อัตราเร็วของการเกิดปฏิกิริยาจะเพิ่มขึ้น ในการปฏิบัติงานเพื่อ ที่จะให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด จะใช้อุณภูมิ ระหว่าง 40 - 80 องศาเซลเซียส การแห้งตัวแบบนี้จะให้ตาข่ายมี ความละเอียดเช่นเดียวกับ THERMAL POLYMERIZATION จึงทำให้ผิวพ่นมีคุณภาพดี
